عوامل اقتصادی و سیاسی بسیاری بر میزان سرانه خرید حقیقی اثرگذار است، اما در حال حاضر با توجه به بی ثباتی اقتصاد ایران، عوامل سیاسی وزن بالاتری دارند. در صورت کنترل ریسکهای سیاسی، ورود پول حقیقی و افزایش سرانه خرید حقیقی در بازار سرمایه رخ میدهد.
بورس تهران در اولین روز معاملاتی هفته با سقوط ۱۲۰ هزار واحدی شاخص کل، خروج ۴.۷ همت پول حقیقی و افت ارزش معاملات خرد، سنگینترین ریزش ماههای اخیر را تجربه کرد و حمایت ۱۲.۵ همتی صندوقهای تثبیت نیز نتوانست بحران اعتماد سرمایهگذاران را مهار کند.
ارزش خالص دارایی صندوقهای طلای بازار سرمایه به ۶۷۰ هزار و ۴۱۸ میلیارد تومان رسید. همزمان ورود هزاران میلیارد تومان پول حقیقی، از تداوم استقبال سرمایهگذاران از ابزارهای مبتنی بر طلا حکایت دارد.
بازار سرمایه در هفته گذشته با دوگانهای عجیب مواجه شد؛ شاخص کل بورس ۰.۲٪ افت کرد اما شاخص هموزن ۲.۲۵٪ رشد داشت و ۱۰۰ هزار میلیارد تومان معامله با خروج خالص ۱.۳۵۳ میلیارد تومانی رقم خورد.
وزیر اقتصاد در نامهای به رئیس سازمان برنامه و رئیس کل بانک مرکزی، بازنگری در انتشار اوراق را خواستار شد.
شاخص کل بورس در آغاز معاملات امروز یکشنبه ۲۸ تیرماه با افت حدود ۴۰ هزار واحدی تا سطح ۴ میلیون و ۷۳۳ هزار واحد عقبنشینی کرد. همزمان با کاهش فشار عرضه و جمع شدن بخش زیادی از صفهای فروش، میزان افت شاخص به کمتر از یک درصد رسید.
شاخص کل بورس در روز یکشنبه ۲۸ تیر ماه با افت بیش از ۴۵ هزار واحدی آغاز به کار کرد. اما با گذشت زمان، شیب اصلاح کند شد و تا ساعت ۱۰ صبح افت شاخص به عدد ۲۲ هزار و ۷۹۸ واحد رسید.
سود خالص 600 شرکت بورسی در بهار 1405 با رشد 147 درصدی نسبت به سال قبل به 526 همت رسید.
بازارهای بورس، سهام و فارکس از مولفههای کلیدی در پیشبرد اقتصاد کشورهای مختلف، به ویژه در ایران محسوب میشوند. این نهادهای مالی با ایجاد بستری مناسب برای جذب سرمایه، تأمین منابع مالی برای شرکتها و ایجاد فرصتهای شغلی، زمینههای توسعه اقتصادی را هم در سطح ملی و هم در سطح بینالمللی تقویت میکنند. بهطور کلی، عملکرد بازارهای بورس و سهام با جذب سرمایههای داخلی و خارجی، رونق تولید و اشتغال را به همراه دارد و بازار فارکس با تسهیل تبادلات ارزی و کاهش هزینههای مربوط به معاملات، نقش بسزایی در تثبیت و رشد اقتصاد جهانی ایفا میکند. همچنین، توجه به بهبود زیرساختها و افزایش شفافیت در این بازارها میتواند روند توسعه اقتصادی را به سرعت بهبود بخشد.

تعاریف و مفاهیم پایهای بورس، سهام و فارکس
در ادامه به معرفی مختصر و جامع هر یک از این بازارها پرداخته شده است.
بورس چیست؟
بورس، به عنوان بازاری برای معامله اوراق بهادار و ابزارهای مالی، بستری فراهم میآورد تا شرکتهای دولتی و خصوصی بتوانند با عرضه اوراق بهادار، سرمایه لازم برای توسعه فعالیتهای خود را جذب کنند. برای حضور در این بازار، شرکتها ملزم به ارائه گزارشهای مالی دقیق، مستندات حسابرسی شده و رعایت حداقل سرمایه مورد نیاز هستند.
سهام چیست؟
سهام نشانگر مالکیت نسبی در یک شرکت است و به سهامداران حق دریافت بخشی از درآمد و داراییهای شرکت را میدهد. به عبارت دیگر، سهامداران به عنوان مالکان جزئی شرکت در افزایش یا کاهش ارزش آن سهم دارند. معاملات سهام عمدتاً به صورت الکترونیکی در بورسها انجام میشود و بازارهای مختلف مانند NYSE و NASDAQ نمونههایی از این نوع بازارها محسوب میشوند. برخی شرکتها نیز به صورت مستقیم سهام خود را به سرمایهگذاران عرضه میکنند که از طریق کارگزاریها نیز این فرآیند تسهیل میشود. بازار سهام (Stock Market) از نقش حیاتی در توسعه اقتصادی کشور برخوردار است.
فارکس چیست؟
فارکس (Forex یا FX) به عنوان بزرگترین بازار مالی غیرمتمرکز جهان، زمینه تبادل ارزهای مختلف را فراهم میآورد. در این بازار، معاملهگران با خرید یک ارز و فروش ارز دیگر با هدف کسب سود، در جریان معاملات بینالمللی شرکت میکنند. فعالیت در این بازار علاوه بر فراهم کردن بستر مناسب برای تجارت ارز، نقش مهمی در کاهش هزینههای معاملاتی و تسهیل تبادلات اقتصادی بین کشورها دارد.
تاثیر بازارهای مالی بر رشد اقتصاد کشورها و جهان
بازارهای بورس، سهام و فارکس با ایجاد فرصتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی برای شرکتها، به رشد و توسعه اقتصادی کمک شایانی میکنند. از جمله اثرات مثبت این بازارها میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- افزایش جذب سرمایههای داخلی و خارجی: حضور فعال شرکتها در بازارهای مالی، زمینه جذب سرمایههای نوین را فراهم میآورد که به نوبه خود منجر به افزایش تولید و اشتغال میشود.
- تأمین منابع مالی برای شرکتها: از طریق عرضه اوراق بهادار در بورس و جذب سرمایه از طریق فروش سهام، شرکتها قادر به تأمین منابع لازم برای توسعه فعالیتهای خود خواهند بود که این امر به رشد اقتصادی کشور کمک میکند.
- تسهیل تجارت بینالمللی: بازار فارکس با فراهم آوردن بستر تبادل ارزها، نقش مهمی در تسهیل تجارت و جریان سرمایه در سطح جهانی دارد که در نهایت موجب رشد اقتصادی میشود.
- کاهش هزینههای معاملاتی: تسهیل تبادلات ارزی و کاهش هزینههای مرتبط با معاملات در بازار فارکس، شرایط مطلوبتری را برای تجارتهای بینالمللی ایجاد کرده و به بهبود وضعیت اقتصادی جهانی منجر میشود.
در نهایت، بهبود زیرساختها و افزایش شفافیت در عملکرد این بازارها از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و میتواند روند توسعه اقتصادی در ایران و سایر کشورها را به طرز چشمگیری تسریع بخشد.