در حالی که جهان برای کاهش انتشار کربن بهسرعت به سمت خودروهای برقی و باتریهای لیتیومیونی حرکت میکند، یکی از مواد کلیدی این گذار خود با یک تناقض جدی روبهروست: گرافیت مورد نیاز باتریها، هم پرمصرف است و هم تولید آن میتواند انرژیبر و آلاینده باشد.
واردات خودرو از منطقه آزاد تهران در حالی به یکی از موضوعات مورد توجه بازار خودرو تبدیل شده که فعلاً این ظرفیت به واردات و نوسازی ناوگان عمومی محدود است و برنامهای برای ورود خودروهای شخصی اعلام نشده است. با این حال، همزمان با مطرح شدن احتمال توسعه این طرح به خودروهای شخصی، گمانهزنیهایی درباره رایزنی برخی خودروسازان برای جلوگیری از باز شدن این مسیر مطرح شده است؛ رایزنیهایی که گفته میشود نگرانی از ناتوانی محصولات داخلی در رقابت قیمتی با خودروهای وارداتی، یکی از دلایل آن است.
علی مروی، مدیر پژوهشکده کسبوکار شریف به سیاستهای ظالمانه یارانه بنزین اشاره کرد گفت: این سیاستهای ظالمانه به دولت کنونی منحصر نیست و تمامی دولتها در این مسئله دخیل هستند. او توضیح میدهد تمام مصرفکنندگان تحت گروگان خودروسازانی هستند که دائما درحال لابی کردن و مانع ورود خودروهای خارجی کارکرده شدهاند.
دلار که دیروز در محدوده ۲۲۸ هزار تومان بسته شده بود، پس از تنشهای دیشب در تنگه هرمز تا ۲۳۳ هزار تومان بالا رفت. بازار خودرو نیز امروز عمدتاً افزایشی بود، اما وارداتیهای گرانقیمت وارد فاز تازهای شدهاند: مالکان دیگر حاضر به فروش نیستند.
شرایط طرح فروش ایران خودرو شهریور 1405 در جدول زیر قابل مشاهده است.
دلار از ۲۲۴ هزار تومان در ۱۴ شهریور به ۲۲۷ هزار تومان رسیده و در میانه این فاصله تا ۲۳۰ هزار تومان نیز پیش رفته است. بازار خودرو همزمان وارد موج جدید افزایش قیمت شده و وارداتیها بیشترین رشد را ثبت کردهاند.
پس از پنج سال غیبت، میتسوبیشی پاجرو در نسل پنجم برگشت؛ اینبار با شاسی نردبانی تریتون، موتور ۲.۴ لیتری توربودیزل، چهارچرخ محرک و هفت حالت رانندگی، تا دوباره وارد میدان رقابت آفرودرهای بزرگ شود.
جنگ تعرفهای آمریکا و اروپا فعلاً با تعرفه ۱۵ درصدی برای خودروهای اروپایی به یک توافق رسیده است؛ رقمی که نسبت به تعرفه ۲۷.۵ درصدی قبلی کاهش محسوسی دارد، اما برای صنعتی که همزمان زیر فشار چین، کاهش سودآوری و هزینه گذار به خودروهای برقی است، همچنان سنگین محسوب میشود.
صنعت خودروسازی به عنوان یکی از ستونهای اصلی اقتصاد در سطح بینالمللی و بخصوص در ایران، نقشی حیاتی در ایجاد اشتغال و ترویج کارآفرینی دارد. این بخش صنعتی نه تنها میتواند بخشهای متعددی از قبیل بازار خودرو و اقتصاد کلی را تحت تأثیر قرار دهد، بلکه به رشد و توسعه مثبت اقتصادهای ملی و جهانی نیز دامن میزند.

سیر تحول صنعت خودروسازی
ریشههای این صنعت به اواخر قرن نوزدهم بازمیگردد و طی سالیان متمادی شاهد فراز و نشیبهای متعددی بودهایم. ورود به دوره تولید انبوه خودرو در اوایل قرن بیستم، به خودروسازی سرعت رشد چشمگیری بخشید؛ دورهای که با افزایش رقابت میان شرکتهای مختلف، شاهد دستاوردهای ارزشمندی نیز بودیم.
تعریف صنعت خودروسازی
صنعت خودروسازی (Automotive Industry) به فرآیندهای تولید، توزیع و فروش خودرو اشاره دارد. این حوزه با بهرهگیری از پیشرفتهای فناوری روز مانند روباتیک و تولید مواد افزودنی، در حال تجربه دگرگونیهای اساسی است. این تحولات زمینهساز ظهور خودروهای خودران شده و نقشی کلیدی در تغییر الگوهای کاری بازیگران این صنعت ایفا میکند.
اهمیت اقتصادی صنعت خودرو
این صنعت، به عنوان یک بخش حیاتی در اقتصاد جهانی، تأثیرات عمیقی بر شاخصهای اقتصادی دارد. به عنوان نمونه، سه خودروساز بزرگ آمریکایی—جنرال موتورز، فورد و کرایسلر (که اکنون با نام Stellantis فعالیت میکند)—به همراه سایر نامهای بزرگ مانند تویوتا، فولکس واگن و هیوندای، سهم بسزایی در تولید ناخالص داخلی کشورهای مختلف دارند. در ادامه به بررسی ابعاد مختلف تأثیر این صنعت بر اقتصاد ایران و جهان میپردازیم.
نقش کلیدی در اقتصاد
- ایجاد اشتغال: خودروسازی با تأمین مشاغل برای میلیونها نفر در سراسر جهان، به کاهش نرخ بیکاری و تقویت رونق اقتصادی کمک میکند. در بسیاری از کشورها، این صنعت به عنوان یکی از بزرگترین کارفرمایان شناخته میشود.
- تأثیر بر تولید ناخالص داخلی (GDP): با توجه به جایگاه ویژه خود در زنجیره ارزش اقتصادی، خودروسازی سهم چشمگیری در افزایش GDP کشورهای مختلف دارد. افزایش تولید در این حوزه میتواند به گسترش اقتصادی و بهبود شاخصهای اقتصادی کمک شایانی کند.
- ترویج نوآوری و فناوری: در عرصه توسعه فناوریهای نوین مانند خودروهای الکتریکی و سیستمهای خودران، صنعت خودروسازی پیشرو محسوب میشود. این نوآوریها نه تنها موجب افزایش درآمدهای حاصل از فروش فناوریهای نوین میشود، بلکه به رشد سایر بخشهای صنعتی نیز دامن میزند.
- تحریک فعالیتهای تجاری بینالمللی: تولید خودرو و قطعات یدکی، نقش مهمی در افزایش صادرات و رونق تجارت جهانی دارد. این امر نه تنها به توسعه بازارهای داخلی منجر میشود بلکه موجبات ارتقای جایگاه اقتصادی کشورها در عرصه بینالمللی را فراهم میآورد.
در مجموع، صنعت خودروسازی به عنوان یک نیروی محرکه اقتصادی، تأثیرات گستردهای بر اشتغال، تولید ناخالص داخلی، نوآوری فناوری و تجارت بینالمللی دارد و نقش مهمی در توسعه پایدار اقتصاد کشورها ایفا میکند.