«تعاون توانمند»؛ گذار از مدل سنتی به حکمرانی هوشمند | اقتصاد فارسی

حسین محمودی سفیدکوهی، مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی تعاون، در گفتگو با خبرنگاراقتصادی خبرگزاری تسنیم، از برنامه‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هفته تعاون سال 1405 خبر داد و گفت: یکی از مهم‌ترین برنامه‌های این وزارتخانه در هفته تعاون امسال، بهره‌برداری از 244طرح تعاونی در سراسر کشور است. این طرح‌ها با مشارکت مستقیم 35هزار و 600نفر از اعضای تعاونی‌ها و با سرمایه‌گذاری بالغ بر 21.4 همت به مرحله بهره‌برداری رسیده‌اند و زمینه ایجاد 28هزار و 246فرصت شغلی را فراهم کرده‌اند.

وی در تحلیل منابع مالی این پروژه‌ها تأکید کرد: نکته بسیار مهم، میزان مشارکت مردم در تأمین منابع است. وی افزود: از مجموع 21.4 همت سرمایه‌گذاری انجام‌شده، حدود 17.9 همت، معادل 83درصد، از محل سرمایه اعضای تعاونی‌ها تأمین شده است و تنها حدود 17درصد از منابع از طریق تسهیلات بانکی تأمین شده است.

وی این موضوع را پیامی مهم دانست و تصریح کرد: تعاون صرفاً یک شیوه سازماندهی اقتصادی نیست، بلکه یکی از سازوکارهای عملی برای تبدیل سرمایه‌های خرد و پراکنده مردم به سرمایه‌گذاری مولد و اشتغال‌زا است.

محمودی سفیدکوهی در ادامه افزود: وقتی می‌گوییم مردم باید در اقتصاد مشارکت داشته باشند، یکی از مصادیق واقعی این مشارکت را می‌توان در همین طرح‌های تعاونی مشاهده کرد. در اینجا مردم صرفاً مصرف‌کننده یا دریافت‌کننده تسهیلات نیستند، بلکه خودشان در تأمین سرمایه، مالکیت، تصمیم‌گیری و منافع فعالیت اقتصادی مشارکت دارند.

وی تأکید کرد: تأمین 83درصد سرمایه‌گذاری این طرح‌ها توسط اعضای تعاونی‌ها، مصداق روشنی از ظرفیت اقتصاد مردمی و مشارکتی است.

وی در خصوص ترکیب فعالیت‌ها خاطرنشان کرد: بخش عمده طرح‌های امسال در حوزه‌های مولد اقتصاد قرار دارند.  از مجموع 244طرح، 153 طرح (62.7 درصد) در حوزه تولید، 56طرح (23درصد) در حوزه خدمات، 30طرح (12.3 درصد) در حوزه مسکن و 5طرح (2 درصد) در سایر حوزه‌های توزیعی قرار دارند؛ بنابراین بخش قابل توجهی از طرح‌های قابل بهره‌برداری، مستقیماً به ظرفیت تولیدی و خدماتی کشور اضافه می‌شوند.

مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری تعاون در مورد حجم سرمایه‌گذاری توضیح داد: مجموع سرمایه‌گذاری در این طرح‌ها حدود 213هزار و 941میلیارد ریال است. حدود 53درصد این سرمایه‌گذاری در طرح‌های تولیدی، توزیعی و خدماتی و 47درصد در طرح‌های مسکن انجام شده است که نشان می‌دهد بخش تعاون می‌تواند هم در توسعه ظرفیت‌های تولید و خدمات و هم در پاسخگویی به نیازهای اساسی جامعه، به‌ویژه حوزه مسکن، نقش‌آفرین باشد.

وی در مورد اشتغال‌زایی این طرح‌ها گفت: 244طرح تعاونی که در هفته تعاون به بهره‌برداری می‌رسند، مجموعاً برای 28هزار و 246نفر اشتغال ایجاد کرده‌اند.  ما با یک مجموعه طرح صرفاً روی کاغذ مواجه نیستیم، بلکه درباره فعالیت‌هایی صحبت می‌کنیم که به مرحله اجرا و بهره‌برداری رسیده و آثار اقتصادی و اجتماعی آن‌ها در سطح جامعه قابل مشاهده است.

محمودی سفیدکوهی در مورد توزیع جغرافیایی این طرح‌ها اشاره کرد :72.5 درصد آن‌ها در شهرها و شهرک‌های صنعتی و 27.5 درصد در مناطق روستایی قرار دارند. وی افزود: این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا یکی از مزیت‌های بخش تعاون، قابلیت سازماندهی ظرفیت‌های اقتصادی در مناطق مختلف کشور و ایجاد فرصت‌های شغلی متناسب با ظرفیت‌های محلی است؛ به‌ویژه در مناطق روستایی، تعاونی‌ها می‌توانند به ایجاد ارزش افزوده برای منابع بومی و جلوگیری از خروج نیروی انسانی و سرمایه کمک کنند.

وی همچنین خاطرنشان کرد:75 درصد طرح‌های امسال، طرح‌های ایجادی و 25درصد طرح‌های توسعه‌ای هستند.  این نسبت نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌ها به ایجاد فعالیت‌های اقتصادی جدید اختصاص یافته است، در حالی که بخشی از منابع نیز برای توسعه و افزایش ظرفیت واحدهای موجود به کار گرفته شده است.

محمودی سفیدکوهی در جمع‌بندی این آمار گفت: اگر بخواهیم مجموعه این اعداد را خلاصه کنیم، 244طرح تعاونی با 21.4 همت سرمایه‌گذاری، 35.6 هزار عضو مشارکت‌کننده و بیش از 28هزار فرصت شغلی ایجاد شده است که 83درصد آن توسط مردم تأمین شده است.  این ارقام نشان می‌دهد تعاون می‌تواند یکی از بسترهای عملیاتی تحقق اقتصاد مردمی و اشتغال پایدار باشد.

وی با این حال اشاره کرد: افتتاح این طرح‌ها را نباید پایان مسیر دانست.  مسئله اصلی ما این است که چگونه این ظرفیت‌ها را به بنگاه‌هایی پایدار، رقابت‌پذیر و متصل به بازار تبدیل کنیم.

وی تصریح کرد: برنامه‌های جدید وزارتخانه بیش از آنکه بر افزایش تعداد تعاونی‌ها متمرکز باشد، بر ارتقای کیفیت فعالیت اقتصادی آن‌ها و ایجاد یک زیست‌بوم مناسب برای رشد تعاونی‌ها استوار است.

مدیرکل سیاست‌گذاری تعاون در مورد گام‌های پیش‌رو گفت: در گام نخست، فرآیند ورود مردم به بخش تعاون و تشکیل تعاونی را تسهیل خواهیم کرد. بخشی از دشواری‌های تشکیل تعاونی به فرآیندهای اداری و مقرراتی بازمی‌گردد. در همین راستا، بازطراحی و هوشمندسازی فرآیندها در سامانه جامع و هوشمند تعاون در حال انجام است تا تشکیل و اداره تعاونی‌ها برای مردم ساده‌تر، سریع‌تر و شفاف‌تر شود.

وی در مورد گام دوم اشاره کرد: حرکت از تعاونی‌های منفرد به سمت تعاونی‌های شبکه‌ای است. وی افزود: بسیاری از تعاونی‌ها به‌صورت جزیره‌ای فعالیت می‌کنند و ما می‌خواهیم تعاونی‌ها در قالب شبکه‌های واقعی به یکدیگر متصل شوند تا تولید، تأمین نهاده، فرآوری، توزیع، بازاریابی و صادرات در یک زنجیره ارزش قرار گیرد.

وی برای مثال در بخش کشاورزی گفت: هدف این است که تعاونی تولیدکننده فقط محصول تولید نکند، بلکه در یک شبکه، نهاده دریافت کند، محصول را تجمیع و فرآوری نموده و از طریق همان شبکه به بازارهای داخلی و خارجی دسترسی پیدا کند.

محمودی سفیدکوهی در خصوص گام سوم، متنوع‌سازی تأمین مالی تعاونی‌ها را مطرح کرد و گفت: برای توسعه مقیاس فعالیت‌ها، به ابزارهای مالی متنوع‌تری نیاز داریم. علاوه بر ظرفیت بانک توسعه تعاون و سایر بانک‌ها، استفاده از ابزارهایی مانند تأمین مالی زنجیره‌ای، اوراق گام و ظرفیت بازار سرمایه دنبال می‌شود و با تقویت نقش صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون، تلاش می‌کنیم دسترسی تعاونی‌های کوچک‌تر به منابع مالی را آسان‌تر کنیم.

وی همچنین به تغییر نگاه به اصل همکاری اشاره کرد و گفت: تعاونی‌ها اگر جدا از یکدیگر فعالیت کنند، بخش مهمی از مزیت خود را از دست می‌دهند. وی افزود: امسال «همکاری بین تعاونی‌ها» را به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های هفته تعاون تبدیل کرده‌ایم تا این همکاری از سطح شعار به سطح قرارداد، مشارکت اقتصادی، خرید و فروش متقابل، تشکیل زنجیره‌های ارزش و توسعه بازار مشترک برسد.

مدیرکل سیاست‌گذاری تعاون در مورد چشم‌انداز بین‌المللی افزود: مسیر جدیدی را برای بین‌المللی کردن شبکه تعاون ایران دنبال می‌کنیم. وی اشاره کرد پیشنهاد تشکیل کمیته تعاون در مجموعه بریکس ارائه شده و در حال پیگیری است تا ارتباط میان تعاونی‌های کشورهای عضو به همکاری اقتصادی، انتقال تجربه و توسعه بازار منجر شود. وی در همین چارچوب، تشکیل دبیرخانه تعاون بریکس در ایران را نیز در حال پیگیری دانست.

وی در حوزه حکمرانی نیز گفت: به سمت تعاون هوشمند حرکت می‌کنیم. وی افزود: داده‌های گسترده در سامانه جامع و هوشمند تعاون می‌تواند از یک ابزار ثبت اطلاعات به یک زیرساخت تصمیم‌گیری تبدیل شود. وی تصریح کرد استفاده از هوش مصنوعی برای تسهیل فرآیندهای تشکیل و فعالیت، تحلیل داده‌ها، شناسایی ریسک‌ها و کمک به سیاست‌گذاری، از مسیرهای جدید وزارت تعاون است.

محمودی سفیدکوهی  به موضوع پایداری تعاونی‌ها پرداخت و گفت: رویکردهای جدیدی برای موضوعاتی نظیر ساماندهی فرآیند انحلال و تصفیه تعاونی‌ها در حال شکل‌گیری است. وی افزود: در مواردی چون تعاونی‌های مسکن که با تعداد اعضا و دارایی‌های زیاد مواجه هستیم، فرآیند تصفیه می‌تواند پیچیده شود؛ لذا استفاده از ظرفیت‌های تخصصی و فنی قوه قضائیه برای تسریع این فرآیند در حال پیگیری است.

وی در جمع‌بندی نهایی مسیر آینده بخش تعاون را چنین خلاصه کرد: از «تشکیل تعاونی» به سمت «تعاونی توانمند»، از «تعاونی منفرد» به سمت «شبکه تعاونی»، از «تأمین مالی سنتی» به سمت «تأمین مالی متنوع» و از «سامانه ثبت اطلاعات» به سمت «حکمرانی هوشمند تعاون» حرکت می‌کنیم.

وی تأکید کرد: این مسیری است که ظرفیت واقعی تعاون را در اقتصاد ایران فعال می‌کند تا مردم سرمایه بیاورند، تعاونی‌ها متصل شوند، فناوری بهره‌وری را افزایش دهد و سیاست‌گذاری بر مبنای داده انجام شود.

انتهای پیام/