بحران سوخت هواپیما در سایه تشدید تنش ایران/ افزایش قیمت بلیت و لغو پرواز‌ها در جهان | اقتصاد فارسی

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایرنا، اختلال در صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی از خلیج فارس، در پی کاهش شدید تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، زنجیره تامین سوخت هواپیما را در جهان تحت فشار قرار داده است. همزمان، پالایشگاه‌های خاورمیانه که بیش از ۱۰ درصد سوخت جت و نفت سفید جهان را تولید می‌کنند، با دشواری در ارسال محموله‌ها به بازار‌های خارجی روبه‌رو شده‌اند.

بر اساس گزارش‌ها، قیمت سوخت هواپیما از زمان آغاز درگیری‌ها حتی سریع‌تر از نفت خام افزایش یافته و در اروپا از مرز ۲۰۰ دلار برای هر بشکه عبور کرده است. این افزایش هزینه‌ها، شرکت‌های هواپیمایی را وادار کرده هزاران پرواز را لغو کنند، هواپیما‌های قدیمی و پرمصرف را زمین‌گیر کنند و قیمت بلیت‌ها را بالا ببرند.

آسیا بیشترین آسیب را از این بحران دیده است، زیرا بخش عمده نفت عبوری از تنگه هرمز به این منطقه صادر می‌شود. داده‌های موسسه «انرژی اسپکتز» نشان می‌دهد تولید سوخت جت و نفت سفید در پالایشگاه‌های آسیایی در ماه آوریل (فروردین) به ۲.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که نسبت به فوریه بیش از ۵۰۰ هزار بشکه افت داشته است.

اروپا نیز با فشار فزاینده روبه‌رو است. حدود ۴۰ درصد سوخت هواپیمای مورد استفاده اتحادیه اروپا وارداتی است و نیمی از آن به‌طور معمول از مسیر تنگه هرمز تامین می‌شود. آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده در صورت ادامه کاهش عرضه خاورمیانه، ذخایر سوخت هواپیما در اروپا ممکن است در ماه ژوئن (خرداد) به سطح بحرانی برسد؛ وضعیتی که می‌تواند به کمبود سوخت در برخی فرودگاه‌ها و لغو پرواز‌ها منجر شود.

در آمریکا نیز هرچند این کشور صادرکننده خالص سوخت جت محسوب می‌شود، اما افزایش جهانی قیمت‌ها بر بازار داخلی تاثیر گذاشته است. شرکت‌های هواپیمایی آمریکایی که برخلاف بسیاری از ایرلاین‌های اروپایی از سیاست تثبیت قیمت سوخت استفاده نمی‌کنند، اکنون با رشد شدید هزینه‌ها روبه‌رو شده‌اند.

انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی اعلام کرده سوخت، پس از نیروی انسانی، دومین هزینه بزرگ شرکت‌های هواپیمایی است و می‌تواند تا ۳۰ درصد هزینه‌های عملیاتی را تشکیل دهد. برخی شرکت‌ها هشدار داده‌اند ادامه بحران می‌تواند میلیارد‌ها دلار هزینه اضافی به آنها تحمیل کند.

همزمان، شرکت‌های هواپیمایی بخشی از این هزینه‌ها را به مسافران منتقل کرده‌اند. افزایش عوارض سوخت، بالا رفتن هزینه انتخاب صندلی و بار و رشد قیمت بلیت‌ها از جمله پیامد‌های این وضعیت است. در هنگ‌کنگ، شرکت هواپیمایی «کاتای پاسیفیک» عوارض سوخت پرواز‌های طولانی خود را به حدود ۳۵۰ دلار رسانده است.

در آمریکا نیز متوسط قیمت بلیت رفت‌وبرگشت پرواز‌های بین‌المللی تا پایان آوریل نسبت به سال گذشته ۱۶ درصد افزایش یافته و به بیش از یک هزار و ۱۰۰ دلار رسیده است. قیمت پرواز‌های داخلی نیز ۲۴ درصد رشد داشته است.

کارشناسان معتقدند حتی در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، بازگشت بازار سوخت هواپیما به شرایط عادی زمان‌بر خواهد بود و قیمت بلیت‌ها احتمالاً برای مدتی طولانی در سطوح بالا باقی می‌ماند.