سنگاپور و بن‌بست انرژی؛ وقتی مراکز داده نفس شهر را می‌گیرند | اقتصاد فارسی

به گزارش اقتصادآنلاین، سنگاپور، با مساحتی حدود ۲۷۷ مایل مربع، یک معجزه ترمودینامیکی است؛ یا شاید یک معجزه مالی، بسته به اینکه ترجیح می‌دهید کدام دفتر حساب را ورق بزنید.

من به‌اندازه کافی به خوشه‌های صنعتی نگاه کرده‌ام تا بدانم فضا، نهایتاً بزرگ‌ترین نقطه اصطکاک است. در سنگاپور، این اصطکاک در حال تبدیل شدن به گرماست.

داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی و رهگیر‌های بازار منطقه‌ای، کشوری را نشان می‌دهد که امپراتوری خود را بر پایه «دگرگونی» بنا کرده است؛ یعنی گرفتن نهاده‌های خامی که مالک آنها نیست و تبدیلشان به خروجی‌های باارزشی که جهان تشنه آن است.

این کشور تنها در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۷ میلیون تراجول فرآورده‌های نفتی را پالایش کرد و به‌عنوان شُش‌های تجارت دریایی آسیا عمل کرد.

اما این شُش‌ها در حال شلوغ شدن هستند.

روایت رسمی در برابر واقعیت فیزیکی

روایت رسمی، تصویری از یک «هاب جهانی LNG» و «پایتخت دیجیتال جنوب‌شرق آسیا» ترسیم می‌کند. اما واقعیت، دولت-شهری است که به مرز ظرفیت فیزیکی و انرژی خود رسیده است.

وقتی به اعداد خام نگاه می‌کنید، واردات انرژی سنگاپور به رقم حیرت‌انگیز ۲۷۹ درصد کل عرضه آن می‌رسد. این کشور فقط انرژی مصرف نمی‌کند؛ آن را فرآوری می‌کند، دوباره صادر می‌کند و با آن نفس می‌کشد.

اکنون یک مشکل جدید وارد این زیست‌بوم شده است: مرکز داده.

چرا شبکه برق یک‌شبه سبز نمی‌شود

برای درک آینده دیجیتال، باید به لوله‌ها نگاه کرد.

تولید برق سنگاپور تقریباً به‌طور کامل تک‌محصولی است. گاز طبیعی حدود ۹۴ درصد از کل سبد برق را تشکیل می‌دهد. در حالی که بروشور‌های تبلیغاتی از انرژی خورشیدی و اهداف بهره‌وری ۲۰۳۰ سخن می‌گویند، واقعیت فیزیکی این است که انرژی‌های تجدیدپذیر در حال حاضر تنها ۳.۵ درصد از تولید برق را تأمین می‌کنند.

گاز طبیعی اغلب «سوخت پل» نامیده می‌شود، اما در سنگاپور، تنها زمینی است که زیر پا وجود دارد.

سال‌ها برنامه این بود که این وابستگی از طریق «آزادسازی» به یک پیروزی تجاری تبدیل شود. دولت شاخص قیمتی «SLiNG» را راه‌اندازی کرد تا به وال‌استریت LNG بدل شود. این تلاشی شریف برای یافتن «قیمت بازار» برای جزیره‌ای بدون منابع بود. اما شاخص‌های بازار به چیزی نیاز دارند که سنگاپور قادر به تولیدش نبود: حجم.

شاخص SLiNG در سال ۲۰۱۹ بی‌سروصدا از نفس افتاد؛ قربانی کمبود نقدشوندگی.

چرخش از بازار آزاد به تمرکز دولتی

اکنون راهبرد از «دست نامرئی» به «چنگ آهنین» تغییر کرده است. داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی و تغییرات اخیر سیاستی، از تولد «Singapore GasCo» به‌عنوان خریدار مرکزی دولتی حکایت دارد. سیاست‌گذاران به این نتیجه رسیده‌اند که در دنیای قیمت‌های پرنوسان انرژی، یک جزیره کوچک نباید معامله‌گر باشد؛ بلکه باید خریداری با چماقی بسیار بزرگ باشد.

آنها برای هماهنگ‌سازی این تمرکز قدرت، سرمایه‌گذاری در زیرساخت را دوچندان کرده‌اند.

از آنجا که زمین در جزیره جورونگ تمام شده، توسعه به روی آب منتقل شده است. سنگاپور در حال راه‌اندازی یک واحد شناور ذخیره‌سازی و تبدیل مجدد LNG است؛ کشتی عظیمی که همچون شُشی متحرک برای شبکه برق عمل می‌کند. این واحد قرار است ظرفیت تبدیل مجدد را از ۱۰ میلیون تن به ۱۵ میلیون تن در سال افزایش دهد.

این پروژه، پوشش ریسکی یک‌میلیارددلاری در برابر این واقعیت است که پنل‌های خورشیدی به‌سادگی در چنین دولت-شهر متراکمی جا نمی‌شوند.

هر کیلووات‌ساعتی که برای راه‌اندازی یک مرکز داده «سبز» در جورونگ مصرف می‌شود، تقریباً به‌طور قطع از توربین گازی می‌آید که مولکول‌های خریداری‌شده توسط یک نهاد دولتی را می‌سوزاند.

ردپای کربن ناپدید نمی‌شود؛ بلکه متمرکز می‌شود.

مراکز داده و تضاد با اهداف اقلیمی

هدف دولت برای رسیدن به اوج انتشار تا سال ۲۰۳۰، در مسیری تصادمی با واقعیت یک گیگاوات ظرفیت موجود مراکز داده قرار دارد.

در کشوری که تولید داخلی انرژی عملاً صفر است، مگر آنکه سوزاندن پسماند شهری را حساب کنیم که ۹۰ درصد از همان سهم اندک انرژی داخلی را تأمین می‌کند، هر رک جدید سرور، بدهی تازه‌ای به بازار جهانی کالاهاست.

معمای مراکز داده: کیفیت به‌جای کیلووات

سنگاپور در حال حاضر هشتمین بازار بزرگ مراکز داده در جهان است؛ آماری absurd برای کشوری کوچک‌تر از شهر لکسینگتون در ایالت کنتاکی آمریکا.

برای حفظ این جایگاه، شرکت‌هایی مانند ST Engineering حدود ۸۸ میلیون دلار برای تأسیسات جدید هفت‌طبقه هزینه می‌کنند. اما زمین تمام شده است. برق ارزان و در دسترس نیز از میان رفته است.

جیسون براون از شرکت JLL می‌گوید: «اهمیت جهانی سنگاپور باید بر اساس کیفیت بار‌های پردازشی ارزیابی شود، نه صرفاً معیار‌های ظرفیت.»

وقتی یک تحلیلگر به شما می‌گوید روی «کیفیت» به‌جای «ظرفیت» تمرکز کنید، در واقع می‌گوید داستان رشد به پایان رسیده است.

شما زمانی از «محاسبات با ارزش افزوده» حرف نمی‌زنید که زمین کافی برای ساخت یک پردیس ۵۰۰ مگاواتی دارید. این واژه‌ها زمانی به کار می‌آیند که مجبورید بین برق‌رسانی به یک بیمارستان یا یک خوشه جدید آموزش هوش مصنوعی انتخاب کنید.

تراکم دیجیتال و حلقه بازخورد انرژی

صنعت با «نوسازی» پاسخ داده است؛ یعنی تلاش برای فشردن توان محاسباتی بیشتر در همان متراژ. این معادل دیجیتال کشاورزی پربازده است. اما تراکم بیشتر یعنی گرمای بیشتر، و گرمای بیشتر در اقلیم استوایی یعنی مصرف برق بالاتر برای سرمایش.

این یک حلقه بازخوردی است که ترازنامه‌ها کم‌کم اثر آن را احساس می‌کنند.

سرریز جوهور: سود مالزی، سایه سنگاپور

وقتی یک بازار به سقف سخت خود می‌رسد، سرمایه ناپدید نمی‌شود؛ نشت می‌کند.

اکنون شاهد جابه‌جایی عظیم تقاضا به آن سوی مرز، در ایالت جوهور مالزی هستیم. شرکت NTT و دیگر غول‌ها در آنجا پردیس‌های عظیمی می‌سازند، زیرا سنگاپور دیگر نمی‌تواند «بله» بگوید.

سنگاپور در حال تبدیل شدن به «ستاد فرماندهی» است، در حالی که مالزی نقش «موتورخانه» را بر عهده می‌گیرد.

این وضعیت اصطکاک ژئوپلیتیکی عجیبی ایجاد می‌کند. سنگاپور می‌خواهد هاب باقی بماند، اما بیش از پیش برای روشن نگه داشتن چراغ‌های خود به اتصال‌های منطقه‌ای برق و توافق‌های تجاری وابسته می‌شود.

سخن از راکتور‌های کوچک مدولار و کابل‌های زیردریایی از استرالیا به میان آمده است.

این ایده‌ها شبیه داستان‌های علمی‌–تخیلی به نظر می‌رسند، زیرا واقعیت فعلی تا این اندازه تنگ و محدود است.

هزینه پنهان: حاکمیت و زنجیره تأمین

هزینه پنهان این وضعیت، از دست رفتن حاکمیت بر زنجیره تأمین است. وقتی ۱۰۰ درصد نفت خام و ۱۰۰ درصد گاز خود را وارد می‌کنید، جایگاه «هاب» شما امتیازی است که ثبات خطوط کشتیرانی جهانی به شما اعطا کرده است.

یک اختلال بزرگ در تنگه مالاکا کافی است تا «پایتخت دیجیتال» به مجموعه‌ای از جعبه‌های سیاه بسیار گران و کاملاً خاموش تبدیل شود.

ترمودینامیک همیشه پیروز است

سنگاپور استاد بهره‌وری است. شدت انرژی آن میزان انرژی مصرفی به ازای هر دلار تولید ناخالص داخلی از سال ۲۰۰۰ تاکنون ۳۹ درصد بهبود یافته است. این کشور آخرین قطره ارزش را از هر ژول انرژی بیرون می‌کشد.

اما بهره‌وری هم حدی دارد.

نمی‌توان با «بهره‌وری» از این واقعیت گریخت که مراکز داده به برق پایه و خام نیاز دارند. نمی‌توان با برچسب‌گذاری سبز، از شبکه‌ای که ۹۴ درصد به گاز وابسته است، در عین ادعای رهبری سبز، عبور کرد.

این دولت-شهر قربانی موفقیت خودش شده است. کارآمدترین موتور دگرگونی جهان را ساخت، اما حالا با این واقعیت روبه‌روست که جهان دیگر فقط نفت را دگرگون نمی‌کند؛ بلکه داده را دگرگون می‌کند.

سنگاپور همچنان غولی در امور مالی و گرهی حیاتی در شبکه جهانی باقی خواهد ماند. اما عصر گسترش فیزیکی نامحدود به پایان رسیده است. آینده اینجـا بازی پرمخاطره‌ای از تریاژ است؛ تصمیم‌گیری درباره اینکه کدام «بار‌های پردازشی با ارزش بالا» ارزش گاز وارداتی گران‌بهایی را دارند که برای راه‌اندازی‌شان لازم است.

جزیره پر شده است. اکنون، کار واقعی آغاز می‌شود.

منبع: Oilprice