شکاف ۲۰ هزار تومانی در بازار میلگرد | اقتصاد فارسی

به گزارش آهن آنلاین؛ قیمت میلگرد در روز 16 مهر به سقف تاریخی 125 هزار تومان رسید، موضوعی که برای بسیاری از صنایع بزرگ یک فاجعه بزرگ به حساب می‌آید. به‌عبارت بهتر بازار میلگرد در نیمه اول مهرماه با پدیده‌ای فراتر از افزایش عمومی قیمت‌ها روبه‌رو شد. شکاف قابل‌توجه میان نرخ فروش کارخانه‌های مختلف، فاصله قیمت بورس کالا با بازار آزاد و نوسان شدید نرخ ارز، شرایطی ایجاد کرده که دیگر نمی‌توان از یک قیمت واحد برای میلگرد صحبت کرد. درحالی‌که قیمت میلگرد برخی کارخانه‌ها در محدوده ۱۰۳ هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم قرار دارد، نرخ محصولات برخی دیگر از مبادی فروش به ۱۲۵ هزار تومان و حتی بالاتر رسیده است. این شرایط می‌تواند هزینه ساخت‌وساز و تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی را به شکل محسوسی افزایش دهد.

دلار، عامل افزایش قیمت میلگرد

یکی از عوامل اثرگذار بر التهاب اخیر بازار فولاد، نوسان شدید نرخ ارز بوده است. دلار پس از جهشی حدود ۱۰ هزار تومانی وارد کانال ۲۷۰ هزار تومان شد، اما پس از سه روز به محدوده ۲۶۰ هزار تومان بازگشت. چنین رفت‌وبرگشتی در بازه زمانی کوتاه، فضای تصمیم‌گیری را برای تولیدکنندگان، فروشندگان و خریداران دشوار می‌کند. فروشندگان در دوره جهش ارز معمولا هزینه جایگزینی موجودی انبار را مبنای قیمت‌گذاری قرار می‌دهند و در صورت کاهش نرخ ارز نیز لزوما قیمت‌ها را به همان سرعت پایین نمی‌آورند.

به‌همین‌دلیل، عقب‌نشینی دلار از کانال ۲۷۰ هزار تومان به‌تنهایی برای بازگرداندن قیمت میلگرد به سطوح قبلی کافی نیست. هزینه شمش، مواد اولیه، انرژی، حمل‌ونقل، موجودی انبار و انتظارات تورمی نیز در قیمت نهایی نقش دارند. اگر نرخ ارز در محدوده پایین‌تر تثبیت شود و تقاضای واقعی نیز توان همراهی با قیمت‌های جدید را نداشته باشد، ادامه رشد قیمت میلگرد با محدودیت مواجه خواهد شد.

اختلاف ۲۰ هزار تومانی میان کارخانه‌ها

مهم‌ترین ویژگی بازار در شرایط فعلی، فاصله قابل‌توجه نرخ کارخانه‌ها است. براساس قیمت‌های بازار آزاد، کمترین قیمت برخی مبادی در محدوده ۱۰۳ هزار تومان و قیمت بعضی دیگر در حوالی ۱۲۵ هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم قرار داشته است. اختلافی نزدیک به ۲۲ هزار تومان که از شکاف قیمتی حدود ۲۰ هزار تومانی در بازار حکایت دارد.

بررسی بازار نشان می‌دهد که میلگرد سایز ۱۴ ذوب‌آهن اصفهان با قیمت ۱۱۶ هزار و ۸۲۰ تومان، سایز ۱۶ با نرخ ۱۱۵ هزار و ۹۱۰ تومان و سایزهای ۱۸ و ۲۰ با قیمت ۱۱۴ هزار و ۵۵۰ تومان ثبت شده‌اند. در مقابل، میلگرد سایز ۱۲ همین کارخانه با نرخ ۱۲۵ هزار تومان درج شده است. این اختلاف نشان می‌دهد حتی در محصولات یک تولیدکننده نیز سایز میلگرد می‌تواند بر نرخ اعلامی اثر قابل‌توجهی بگذارد.

میلگرد سایز ۱۴ تا ۲۰ فولاد آذربایجان (میانه)، حدود ۱۰۷ هزار و ۵۵۰ تومان و میلگرد سایز ۱۴ تا ۲۰ فولاد خراسان (نیشابور)، حدود ۱۰۷ هزار و ۲۷۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم قیمت‌گذاری شده است. قیمت میلگرد سایز ۱۲ نیشابور نیز ۱۰۹ هزار و ۷۳۰ تومان درج شده، درحالی‌که نرخ همین محصول در محل تحویل بنگاه تهران به ۱۱۸ هزار تومان رسیده است. این تفاوت، اهمیت محل تحویل، هزینه حمل و شرایط عرضه را در مقایسه قیمت‌ها نشان می‌دهد.

فاصله بورس کالا و بازار آزاد

در معاملات بورس کالا در روز چهارشنبه ۱۵ مهر، میانگین موزون میلگرد حدود ۱۱۰ هزار و ۸۰۰ تومان با احتساب مالیات بر ارزش افزوده بوده است. در همان مقطع، قیمت در بازار آزاد، میلگرد حدود ۱۱۸ هزار تومان به‌علاوه مالیات ارزش افزوده معامله شد. بر این مبنا، فاصله میان نرخ مرجع بورس و حداقل نرخ‌های اعلامی بازار آزاد دست‌کم حدود ۷ هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم بوده است. هرچند مقایسه دقیق به مشخصات محصول و شرایط تحویل بستگی دارد.

این فاصله به‌تنهایی به معنای سود قطعی فروشنده نیست. هزینه حمل، بارگیری، انبارداری، تامین مالی و تفاوت زمان تحویل می‌تواند بخشی از اختلاف قیمت را توضیح دهد. با این وجود، هنگامی که نرخ‌های بازار آزاد با سرعت بیشتری از میانگین معاملات بورس کالا افزایش پیدا می‌کنند، نشانه‌ای از شکل‌گیری انتظارات صعودی و فاصله گرفتن قیمت‌های پیشنهادی از مرجع معاملاتی دیده می‌شود.

افزایش قیمت و فشار بر صنایع مصرف‌کننده

گزارش‌های بازار از افزایش روزانه ۵۰۰ تا هزار تومانی قیمت برخی نوردکاران و رشد ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تومانی در شماری از مبادی فروش در روز چهارشنبه حکایت داشتند. همچنین، نرخ میلگرد ذوب‌ آهن اصفهان با افزایش ۱۹ هزار تومانی به ۱۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. جهشی که در صورت تایید بر مبنای سایز و شرایط فروش یکسان، نشان‌دهنده تغییر شدید انتظارات قیمت در بازار است.

پیامد چنین افزایشی به بخش ساختمان محدود نمی‌شود. میلگرد یکی از نهاده‌های اصلی ساخت‌وساز و بخشی از زنجیره تامین صنایع فلزی است. بنابراین رشد سریع قیمت آن می‌تواند بر برآورد هزینه پروژه‌ها، سرمایه در گردش پیمانکاران، قیمت تمام‌شده محصولات و تصمیم خریداران برای تعویق سفارش‌ها اثر بگذارد. درشرایطی‌که تقاضای واقعی با رشد قیمت‌ها همگام نشود، احتمال دارد بازار با کاهش حجم خرید و افزایش فاصله میان قیمت پیشنهادی و قیمت معامله‌شده روبه‌رو شود.

شکاف قیمت تا کجا ادامه دارد؟

بازار میلگرد در نیمه اول مهر با سه مسئله هم‌زمان نوسان نرخ ارز، افزایش قیمت‌های اعلامی و اختلاف محسوس میان کارخانه‌ها و کانال‌های فروش مواجه شد. ثبت نرخ‌های بالا در بازار آزاد، در کنار قیمت‌های پایین‌تر در برخی فهرست‌های کارخانه‌ای، نشان می‌دهد که قیمت اسمی به‌تنهایی برای ارزیابی بازار کافی نیست و مشخصات محصول و شرایط تحویل باید در مرکز مقایسه قرار گیرند.

اگر دلار در محدوده ۲۶۰ هزار تومان تثبیت شود و عرضه کارخانه‌ها تداوم داشته باشد، احتمال کاهش شتاب رشد قیمت‌ها وجود دارد. در مقابل، تداوم انتظارات تورمی، افزایش هزینه‌های تولید یا محدودیت عرضه می‌تواند قیمت‌های پیشنهادی را در سطوح بالا نگه دارد. شاخص تعیین‌کننده در روزهای آینده، نه صرفا بالاترین قیمت اعلامی، بلکه میزان معامله واقعی، فاصله نرخ بورس کالا با بازار آزاد و توان خرید مصرف‌کنندگان خواهد بود. تا زمانی که این متغیرها هم‌جهت نشوند، شکاف قیمتی میلگرد همچنان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بی‌ثباتی در بازار فولاد باقی می‌ماند.