فولاد جهانی در کشاکش ترمز تقاضا و شتاب قیمت | اقتصاد فارسی

به گزارش آهن آنلاین؛ بازار جهانی فولاد در روزهای اخیر بیش از آنکه یک مسیر مشخص را دنبال کند، مجموعه‌ای از روندهای متفاوت و حتی متضاد را به نمایش گذاشته است؛ از تداوم ضعف تقاضا در چین و فشار بر حاشیه سود فولادسازان این کشور تا افزایش خوش‌بینی خریداران آمریکایی و رشد قیمت فولاد در هند. هم‌زمان، بازار ترکیه با افزایش قیمت قراضه و فشار هزینه مواجه شده و در برزیل نیز نگرانی از تقاضا و هزینه حمل بر سهام فولادسازان سایه انداخته است. این واگرایی نشان می‌دهد نبض بازار جهانی فولاد دیگر با یک شاخص واحد قابل سنجش نیست و برای درک مسیر پیش‌رو باید رفتار تقاضا، تجارت و قیمت‌ها را در مناطق مختلف کنار هم گذاشت؛ تصویری که برای بازار داخلی ایران نیز پیام‌های مهمی دارد.

جهان فولاد؛ چند روایت همزمان

در چین، بزرگ‌ترین بازار فولاد جهان، همچنان نشانه‌های روشنی از ضعف تقاضای نهایی دیده می‌شود. در بازار محصولات ساختمانی این کشور، نرخ برخی مقاطع با نوسانات محدودی همراه بوده و قیمت ورق سیاه در محدوده‌ای کم‌تحرک یا کاهشی قرار گرفته است. نکته مهم اینجاست که رشد سه‌روزه سنگ‌آهن تا محدوده ۹۷.۴۵ دلار در سنگاپور، الزاماً به معنای بازگشت رونق به بازار فولاد چین نیست؛ بلکه بخشی از این حرکت می‌تواند حاصل تعدیل موقعیت‌های معاملاتی و انتظار برای تغییر شرایط عرضه باشد. بنابراین، فاصله میان رفتار مواد اولیه و محصول نهایی در چین همچنان باید جدی گرفته شود.

در آمریکا اما تصویر متفاوت است. شاخص احساسات فعلی خریداران فولاد به ۷۶ رسیده که بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۳ محسوب می‌شود و شاخص آینده‌نگر نیز بهبود یافته است. اهمیت این داده بیشتر از خود عدد ۷۶ در تغییر انتظارات فعالان بازار است. بااین‌حال، هنوز فاصله‌ای میان خوش‌بینی و تبدیل آن به رشد واقعی حجم معاملات وجود دارد. به بیان دیگر، بازار آمریکا فعلاً بیشتر از آنکه با جهش مصرف روبه‌رو باشد، در مرحله تقویت اعتماد خریداران قرار دارد؛ مرحله‌ای که در صورت تداوم می‌تواند به افزایش سفارش‌ها و موجودی‌سازی منجر شود، اما هنوز نمی‌توان آن را معادل رونق قطعی تقاضا دانست.

ترکیه زیر فشار هزینه

ترکیه یکی از مهم‌ترین بخش‌های زنجیره فولاد برای رصد بازار منطقه است و تحولات اخیر آن از این جهت اهمیت بیشتری دارد که افزایش قیمت قراضه وارداتی HMS 1&2 به محدوده ۳۹۵ تا ۴۰۰ دلار، مستقیماً هزینه تولید فولاد کوره قوس الکتریکی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. وقتی قیمت خوراک بالا می‌رود اما کشش بازار مصرف‌کننده به همان نسبت افزایش پیدا نمی‌کند، فشار اصلی به حاشیه سود تولیدکننده منتقل می‌شود.

همین مسئله باعث می‌شود رفتار قیمت میلگرد ترکیه را نتوان صرفاً با افزایش هزینه قراضه توضیح داد. تولیدکننده برای حفظ حاشیه سود نیازمند انتقال بخشی از این افزایش هزینه به بازار است، اما موفقیت این انتقال به قدرت تقاضا و وضعیت صادرات بستگی دارد. از این منظر، بازار ترکیه می‌تواند در هفته‌های پیش‌رو به شاخص مهمی برای تشخیص اینکه افزایش هزینه‌ها واقعاً به رشد پایدار قیمت فولاد تبدیل می‌شود یا صرفاً حاشیه سود تولیدکنندگان را کوچک‌تر می‌کند، تبدیل شود.

در هند شرایط مساعدتر به نظر می‌رسد. رشد قیمت زغال‌سنگ کک‌شو، بازسازی موجودی‌ها و تقویت هم‌زمان قیمت میلگرد و ورق گرم، بازار این کشور را در موقعیتی متفاوت از چین قرار داده است. این تفاوت یک پیام مهم برای بازار جهانی دارد: ضعف چین الزاماً به معنای ضعف همزمان تمام بازارهای آسیایی نیست و بخشی از تقاضای منطقه‌ای می‌تواند به‌صورت مستقل مسیر خود را طی کند.

از برزیل تا آمریکا؛ عوامل جدید مؤثر بر قیمت و تجارت جهانی فولاد

در برزیل، روند بازار بیشتر تحت‌تاثیر نگرانی درباره تقاضا، هزینه حمل و عملکرد سنگ‌آهن قرار گرفته است. افت سهام برخی فولادسازان منطقه و کاهش حدود ۲.۱ درصدی صندوق مرتبط با صنعت فولاد نشان می‌دهد که بازار سرمایه نسبت به چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها محتاط‌تر شده است. این موضوع از منظر تحلیل جهانی اهمیت دارد، زیرا بازار فولاد فقط با قیمت محصول سنجیده نمی‌شود؛ هزینه‌های حمل، حاشیه سود و انتظارات سرمایه‌گذاران نیز بخشی از تصویر واقعی صنعت هستند.

در همین حال، تحولات تجاری آمریکا نیز نشان می‌دهد سیاست‌های تجاری همچنان یکی از متغیرهای مؤثر بر مسیر فولاد جهانی است. صدور دستورات نهایی آنتی‌دامپینگ برای میلگرد وارداتی از برخی کشورها می‌تواند جریان تجارت را تغییر دهد و بخشی از عرضه‌ای را که پیش‌تر راهی بازار آمریکا می‌شد، به مقصدهای دیگر سوق دهد. اگر چنین تغییراتی ادامه‌دار شود، فشار عرضه در برخی بازارهای جایگزین افزایش خواهد یافت و رقابت صادراتی می‌تواند شکل متفاوتی پیدا کند.

پیام جهانی برای بازار فولاد ایران

برای بازار داخلی ایران، شاید مهم‌ترین پیام این تحولات، ضرورت فاصله گرفتن از تحلیل تک‌عاملی باشد. در شرایطی که چین با ضعف تقاضا مواجه است، آمریکا احساسات خرید قوی‌تری نشان می‌دهد و ترکیه با افزایش هزینه تولید دست‌وپنجه نرم می‌کند، نمی‌توان تنها با استناد به روند جهانی فولاد درباره جهت قیمت‌ها در ایران نتیجه‌گیری کرد.

بازار داخلی بیش از هر چیز از ترکیب نرخ ارز، توان خرید مصرف‌کننده، هزینه تولید، سیاست صادراتی و وضعیت عرضه داخلی اثر می‌پذیرد؛ بااین‌حال، تحولات جهانی می‌توانند سقف و کف انتظارات بازار را تغییر دهند. برای نمونه، تداوم ضعف چین می‌تواند از شدت رشد قیمت‌های جهانی بکاهد، اما اگر افزایش هزینه تولید در ترکیه و رشد قیمت در هند تثبیت شود، اثر کاهشی آن محدودتر خواهد شد. در چنین شرایطی، قیمت آهن آلات نیز ممکن است بیش از آنکه تابع یک روند جهانی باشد، تحت‌تاثیر برآیند چند نیروی متفاوت قرار گیرد.

سناریوی نخست، ادامه واگرایی بازارهاست؛ یعنی چین همچنان کم‌رمق بماند، اما آمریکا و بخشی از بازارهای منطقه‌ای تقاضای خود را حفظ کنند. در این حالت، احتمالاً بازار جهانی در محدوده‌ای نوسانی حرکت می‌کند و فشار یکپارچه‌ای برای کاهش قیمت ایجاد نمی‌شود. در سناریوی دوم، تقویت تقاضای آمریکا و هند همراه با انتقال افزایش هزینه‌ها در ترکیه می‌تواند فضای قیمت‌ها را در بخش‌هایی از بازار جهانی حمایت کند؛ نشانه مهم این سناریو، افزایش همزمان قیمت محصولات نهایی و بهبود حجم معاملات خواهد بود، نه صرفاً رشد مواد اولیه.

در مقابل، اگر ضعف تقاضای چین تشدید شود و خوش‌بینی بازار آمریکا نیز به سفارش واقعی تبدیل نشود، احتمال افزایش فشار بر قیمت‌های جهانی بیشتر خواهد شد. برای فعالان بازار ایران، بنابراین رصد همزمان قیمت‌های صادراتی، رفتار ترکیه و چین، روند تقاضای آمریکا و فاصله میان قیمت‌های اعلامی و معاملات واقعی داخلی اهمیت بیشتری از دنبال کردن یک شاخص منفرد دارد. تصویری که فعلاً از بازار جهانی فولاد به دست می‌آید، نه یک موج صعودی فراگیر است و نه یک روند نزولی یکپارچه؛ بلکه بازاری چندسرعته است که در آن، تفاوت رفتار مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان کشورها بیش از گذشته مسیر قیمت‌ها را تعیین می‌کند.