بحران کارت سوخت در تبریز؛ از ناترازی بنزین تا سرگردانی شهروندان | اقتصاد فارسی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، این روزها مراجعه به جایگاه‌های سوخت در کلانشهر تبریز به چالشی جدی برای رانندگانی تبدیل شده است که به هر دلیلی کارت سوخت شخصی به همراه ندارند. مشاهدات میدانی و گزارش‌های مردمی حاکی از آن است که کارت‌های آزاد (اضطراری) در جایگاه‌ها به شدت کمیاب و در برخی مواقع نایاب شده‌اند. این کمبود، شایعات و گلایه‌های متعددی را در سطح جامعه ایجاد کرده است؛ تا جایی که برخی شهروندان معتقدند جایگاه‌داران کارت‌های محدود خود را تنها در اختیار خودروهای مدل بالا قرار می‌دهند تا با دریافت مبالغی بالاتر از نرخ مصوب، سود بیشتری کسب کنند. در نتیجه، رانندگان عادی برای تامین سوخت با درهای بسته مواجه می‌شوند.

ریشه این بحران میدانی را باید در اقتصاد کلان انرژی و ناترازی شدید تولید و مصرف بنزین در کشور جستجو کرد. در حالی که تولید روزانه کشور 110 میلیون لیتر است، مصرف به عدد نگران‌کننده 132 میلیون لیتر رسیده است. این شکاف عمیق، سیاست‌گذاران را بر آن داشته تا با محدود کردن کارت‌های جایگاه‌ها، مردم را به استفاده از کارت‌های شخصی و مدیریت مصرف سوق دهند. اما اجرای ضربتی این طرح بدون در نظر گرفتن زیرساخت‌های روانی و اطلاع‌رسانی دقیق، نوک پیکان انتقادات مردمی را به سمت جایگاه‌دارانی نشانه رفته است که خود در خط مقدم این تنش قرار دارند و نقشی در سیاست‌گذاری‌های کلان ندارند.

در این میان، تقابل آمار مصرف نجومی بنزین با واقعیت‌های کف خیابان نشان می‌دهد که مدیریت دستوری سوخت بدون اصلاح ساختارهای اقتصادی جایگاه‌ها و توسعه واقعی جایگزین‌هایی مانند CNG، تنها به انتقال بحران از دولت به مردم و اصناف منجر می‌شود. در ادامه، ابعاد این مسئله را از نگاه متولیان دولتی و نمایندگان صنفی جایگاه‌داران در آذربایجان شرقی بررسی کرده‌ایم.

محدودیت کارت‌های سوخت خارج از اختیار جایگاه‌داران است

سلمان امیری، دبیر و نایب‌رئیس انجمن صنفی جایگاه‌داران استان آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگارآن، با اشاره به کاهش تعداد و سهمیه کارت‌های سوخت جایگاه‌ها اظهار داشت: این موضوع خدمت‌رسانی به شهروندانی که کارت شخصی همراه ندارند را با مشکل جدی مواجه کرده است. متاسفانه این محدودیت‌ها که کاملاً خارج از اختیار جایگاه‌داران است، باعث شده تا تمام نارضایتی‌های مردمی متوجه ما شود.

وی با تأکید بر معضل ناترازی مصرف و تأمین بنزین افزود: احیای ظرفیت‌های مغفول‌مانده CNG، اطلاع‌رسانی شفاف به مردم و تصمیم‌گیری متناسب با واقعیت‌های میدانی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش فشار بر شبکه سوخت کشور است. 

امیری همچنین با انتقاد از فشارهای اقتصادی وارده بر این صنف تصریح کرد: هزینه‌های جاری جایگاه‌ها بین 50 تا 60 درصد افزایش یافته، در حالی که کارمزدها هیچ‌گونه اصلاحی نداشته است. ما خواستار حمایت بیشتر از جایگاه‌داران، شفاف‌سازی برای افکار عمومی درباره تغییرات کارت سوخت و گفت‌وگوی مستمر مسئولان با فعالان این حوزه هستیم. 
وی خاطرنشان کرد: با وجود تمام مشکلات، تلاش کرده‌ایم راهکارهایی برای رفاه حال شهروندان بیابیم؛ به عنوان نمونه در جایگاه الماس غرب امکان عرضه 24 ساعته بنزین آزاد برای تسهیل دسترسی مردم فراهم شده است.

مصرف روزانه 5.6 میلیون لیتر بنزین در آذربایجان شرقی

در سوی دیگر ماجرا، ناصر راشدی، مدیر شرکت ملی فرآورده‌های نفتی منطقه آذربایجان شرقی با ارائه آماری از وضعیت مصرف استان گفت: مصرف روزانه بنزین در استان به 5 میلیون و 600 هزار لیتر می‌رسد. در ماه گذشته 42.5 درصد این میزان با نرخ یارانه‌ای (1500 تومان)، 26.5 درصد با نرخ آزاد (3000 تومان) و 31 درصد با نرخ 5000 ریالی (سهمیه سواری‌های عمومی و…) مصرف شده است.

راشدی با بیان اینکه 60 درصد نیاز استان در پالایشگاه تبریز تولید و 40 درصد دیگر وارد استان می‌شود، بر ضرورت مدیریت مصرف تاکید کرد و افزود: اگر هر خودرو روزانه تنها یک لیتر کمتر مصرف کند، کل نیاز کشور از داخل تامین خواهد شد.

سوخت‌گیری روزانه 1.6 میلیون لیتر با کارت اضطراری؛ ریشه روانی یک بحران

مدیر شرکت ملی فرآورده‌های نفتی منطقه آذربایجان شرقی درباره معضل کارت‌های آزاد توضیح داد: در تیرماه امسال 48 میلیون لیتر بنزین (روزانه 1.6 میلیون لیتر) صرفاً با استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌های استان سوخت‌گیری شده است. این کارت‌ها برای تقاضای معمول جوابگو هستند، اما در روزهای گذشته به دلیل شرایط روانی تمایل مردم به استفاده از کارت جایگاه به جای سهمیه شخصی به شدت افزایش یافته است.

وی با اشاره به اینکه ظرفیت صدور روزانه 180 کارت هوشمند سوخت در استان فراهم است، از شهروندان خواست درخواست‌های خود را اینترنتی ثبت کنند. راشدی همچنین از پیگیری‌ها برای واردات بنزین سوپر به استان خبر داد که قیمت آن بر اساس هزینه‌های واردات تعیین خواهد شد.

نجات شبکه سوخت با توزیع 130 میلیون مترمکعب CNG

راشدی در پایان با اشاره به راهکار برون‌رفت از ناترازی بنزین گفت: در سه ماهه نخست امسال بیش از 130 میلیون مترمکعب CNG در بخش حمل‌ونقل استان توزیع شده که معادل صرفه‌جویی 130 میلیون لیتری در مصرف بنزین است. توسعه استفاده از این سوخت پاک، تنها راهکار عملی برای کاهش ناترازی تولید و مصرف بنزین در شرایط فعلی کشور و استان به شمار می‌رود.

انتهای پیام/