علی؛ معیار مردانگی | اقتصاد فارسی

به گزارش خبرگزاری تسنیم در زنجان،در سیزدهم رجب، آسمان ولایت شکافت و نوری تابید که مسیر تاریخ را برای همیشه منور ساخت؛ ولادت با سعادت اسدالله، وجه‌الله، یدالله و حیدر کرار، حضرت علی بن ابی‌طالب (علیه السلام). این روز مبارک، تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه تلاقی دو مفهوم عمیق و بنیادین در فرهنگ اسلامی است: پدر و مرد. این هم‌زمانی، فرصتی فراهم می‌آورد تا بزرگترین اسوه عدالت، علم و شجاعت را نه تنها به عنوان امام معصوم، بلکه به عنوان یک الگو برای تربیت نسلی از مردانگی و پدری شایسته معرفی کنیم.

حضرت علی (ع)، مظهر تمامیت فضایل انسانی است. او کسی است که از کودکانهٔ یتیمی تحت سرپرستی پیامبر (ص)، تا جایگاه امیرالمؤمنین در اداره جامعه، پیوسته در اوج کمال اخلاقی قرار داشت. او در میدان نبرد، شجاع‌ترین رزمنده بود، در محراب عبادت، خاشع‌ترین عابد؛ در مسیر علم، باب مدینه بود و در حکمرانی، مصداق بارز عدالت مطلق. این سعه وجودی نشان می‌دهد که کمال یک انسان در گرو یک جنبه نیست، بلکه ترکیبی از مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تعهد فردی و اتصال قلبی به حقیقت است.

الگوی پدری در مکتب علوی

هنگامی که سخن از پدر به میان می‌آید، ذهن ناخودآگاه به سمت حمایت، تربیت و ایجاد امنیت روانی سوق پیدا می‌کند. حضرت علی (ع) در مقام پدر بزرگوار امام حسن و امام حسین (ع)، نمونه‌ای کامل از تربیتی است که بنیان آن بر عشق و حکمت استوار بود. روایت‌ها حاکی از آن است که ایشان در عین اقتدار، نهایت عطوفت و مدارا را با فرزندان خویش اعمال می‌کردند. ایشان در تعلیم و تربیت، هرگز از منطق و استدلال غافل نبودند، بلکه فرزندان خود را برای پذیرش سنگینی بار امامت و ایستادگی در برابر باطل آماده می‌ساختند. تربیت فرزندان توسط ایشان، نه فقط آموزش احکام، بلکه تزکیه نفس و شکل‌دهی به اراده‌ای پولادین برای دفاع از حق بود. این مدل پدری، نه یک مدل سلطه‌گر، بلکه مدلی مبتنی بر الگوبرداری عملی و حکمت‌محور است.

مردانگی؛ فراتر از ادعا و قدرت فیزیکی

بزرگداشت روز مرد در این روز خاص، این فرصت را می‌دهد تا تعریف سنتی و مادی از “مرد بودن” را به چالش بکشیم. مرد واقعی در نگاه علوی، کسی نیست که صرفاً زور بازو یا قدرت مادی دارد، بلکه مرد، آن است که بتواند مسئولیت‌پذیرترین عضو جامعه باشد. مردانگی حقیقی در گرو عدالت‌محوری است؛ عدالت در برخورد با خانواده، در اجرای قانون، در قضاوت و حتی در منازعات شخصی. امام علی (ع) خود می‌فرمایند: «لا یَجْمَعُ هذا الأمرَ إلّا قاسٍ فی غَیرِ عُنْفٍ، و رَفیقٌ فی غَیرِ ضَعْفٍ» (این امر [رهبری] را جز کسی که در عین سختی، نرمش و در عین نرمش، قدرت داشته باشد، برپا نمی‌کند). این تعادل ظریف بین قاطعیت و رحمت، جوهرهٔ مردانگی متعالی است که باید الگوی تمام مردان جامعه قرار گیرد.

عدالت، ستون فقرات حکمرانی و زندگی

مهم‌ترین درس زندگی امام، تأکید بی‌وقفه بر اجرای عدالت بود. ایشان حکمرانی را یک امانت الهی می‌دانستند و کوچک‌ترین انحراف از مسیر حق را خیانت به این امانت تلقی می‌کردند. در نامه‌های ایشان به مالکان و کارگزاران، هرگز توصیه به ثروت‌اندوزی یا قدرت‌طلبی دیده نمی‌شود، بلکه همواره امر به رعایت حال ضعفا، یتیمان و نیازمندان است. این رویکرد حکومتی، بهترین معیار برای سنجش مردانگی یک مسئول یا یک فرد در جامعه امروز است: تا چه حد توانسته است معیار عدل را در زندگی خود پیاده کند؟ آیا در هنگام قدرت، همچون دوران ضعف، متواضع و خاضع در برابر حق باقی مانده است؟ این سیره، نقاب‌ها را از چهرهٔ مدعیان مردانگی کنار می‌زند.

تعالی از دنیای فانی

در نهایت، آنچه شخصیت امام علی (ع) را از سایر رهبران متمایز می‌کند، زهد و بی‌اعتنایی ایشان به تعلقات دنیوی بود. زندگی ساده‌ای که در عین قدرت مطلقه سیاسی، آن را حفظ کردند، درسی است برای همهٔ ما که ارزش‌ها را فدای مظاهر فانی دنیا نکنیم. روز پدر و روز مرد، فرصتی است برای بازخوانی این سیره نورانی؛ بازنگری در نحوهٔ پدر بودن، بازتعریف مفهوم مرد بودن و تلاش برای نهادینه کردن عدالت در تار و پود زندگی فردی و جمعی. این اعیاد، فراخوانی است برای حرکت در مسیر پدری که فرزندانش را با شجاعت، و مردانی که امت را با عدالت تربیت کرد.

انتهای پیام/