سقف سه ساله قیمت جهانی آلومینیوم شکست؛ بررسی چشم انداز بازار در سال ۲۰۲۶ | اقتصاد فارسی

بازار؛ گروه بین الملل: بازار جهانی آلومینیوم سال ۲۰۲۶ را در شرایطی آغاز کرده که نشانه‌های روشنی از بازگشت فشارهای ساختاری بر عرضه، همزمان با تقویت تقاضای صنعتی به چشم می خورد. طی نخستین روزهای سال نو میلادی، قیمت آلومینیوم با عبور از مرز روانی ۳ هزار دلار در هر تن، به بالاترین سطح خود در بیش از سه سال گذشته رسیده است؛ رخدادی که توجه فعالان زنجیره فلزات پایه، تولیدکنندگان صنعتی و سرمایه‌گذاران کالایی را به ‌طور همزمان به خود جلب کرده است. این جهش قیمت در شرایطی رخ می‌دهد که بازار هنوز از پیامدهای محدودیت‌های انرژی، سیاست‌های سخت‌گیرانه زیست‌محیطی و اختلالات ژئوپولیتیکی سال‌های اخیر عبور نکرده است.

با این حال، تفاوت اصلی شرایط کنونی با دوره‌های قبلی رشد قیمت آلومینیوم، همزمانی محدودیت عرضه با موج جدیدی از تقاضای ساختاری است. افزایش مصرف آلومینیوم در صنایع خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر، زیرساخت‌های شبکه برق و بسته‌بندی، سبب شده که حتی رشد کم رمق اقتصاد جهانی نیز فشار تقاضا را در سطوح بالا حفظ کند. در چنین فضایی، بازار آلومینیوم بیش از هر زمان دیگری نسبت به شوک‌های عرضه حساس شده و همین موضوع، زمینه‌ساز تداوم نوسانات قیمتی در ماه‌های پیش‌رو خواهد بود.

جهش قیمت آلومینیوم به بالای ۳ هزار دلار در هر تن

قیمت آلومینیوم در ابتدای سال ۲۰۲۶ موفق شد از سطح ۳ هزار دلار در هر تن عبور کند؛ سطحی که بالاترین نرخ ثبت‌شده این فلز طی بیش از سه سال اخیر محسوب می‌شود. این در حالی است که در ماه‌های پایانی سال ۲۰۲۵، قیمت‌ها عمدتاً در بازه ۲۸۰۰ تا۲۹۰۰ دلار در نوسان بود. رشد اخیر قیمت، در حقیقت بازتابی از محدودتر شدن شرایط عرضه در بازار جهانی و افزایش محسوس تقاضای صنعتی است.

محدودیت تولید در برخی مناطق کلیدی، کاهش سطح موجودی انبارها و نگرانی از تداوم اختلالات ساختاری، نقش مهمی در تقویت انتظارات صعودی ایفا کرده‌اند. در نتیجه، حجم معاملات نیز افزایش یافته و تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بزرگ با قراردادهای بلندمدت، تحولات بازار را با حساسیت بیشتری دنبال می‌کنند.

عوامل موثر در جهش قیمت آلومینیوم

در بررسی فاندامنتال روند قیمت آلومینیوم در بازارهای جهانی، به طور کلی میتوان سه دسته فاکتور را مد نظر قرار داد که عبارتند از:

۱. عوامل مربوط به عرضه

یکی از مهم‌ترین محرک‌های رشد قیمت، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر تولید آلومینیوم در چین است. سیاست‌های کنترل مصرف انرژی و کاهش آلایندگی، سقف تولید را در بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان محدود کرده و عرضه جهانی را تحت فشار قرار داده است. علاوه بر این، تعطیلی یا کاهش فعالیت برخی واحدهای ذوب به‌ دلیل کمبود برق و افزایش شدید هزینه‌های انرژی، ظرفیت عملی بازار را کاهش داده است.

در سطح بین‌المللی، سیاست‌های تجاری نیز به افزایش قیمت‌ها دامن زده‌اند. تعرفه‌های ایالات متحده و سایر محدودیت‌های تجاری، هزینه واردات را افزایش داده و جریان آزاد عرضه را مختل کرده‌اند؛ عاملی که قیمت آلومینیوم را به سطوحی بالاتر از شاخص‌های پیشین سوق داده است.

۲. عوامل مرتبط با تقاضا

در سمت تقاضا، صنعت خودروسازی یکی از موتورهای اصلی رشد مصرف آلومینیوم محسوب می‌شود. خودروسازان برای کاهش وزن خودروها و بهبود بهره‌وری سوخت، به‌ ویژه در خودروهای برقی، استفاده از آلومینیوم را به ‌طور فزاینده‌ای افزایش داده‌اند. همزمان، توسعه زیرساخت‌های انرژی پاک از جمله مزارع خورشیدی، توربین‌های بادی و نوسازی شبکه‌های انتقال برق، تقاضای جدید و پایداری را برای این فلز ایجاد کرده است.

بخش ساخت ‌وساز و صنعت بسته‌بندی نیز همچنان عنوان بزرگترین مصرف کنندگان آلومینیوم را به خود تخصیص داده اند. رشد پروژه‌های عمرانی در اقتصادهای نوظهور و افزایش تقاضا برای بسته‌بندی‌های قابل بازیافت، سطح مصرف جهانی را در سطوح بالا تثبیت کرده است.

۳. عوامل کلان و ژئوپولیتیکی

کاهش سطح موجودی انبارهای آلومینیوم در بورس‌های کالایی بزرگ، یکی دیگر از عوامل کلیدی فشار قیمتی محسوب می‌شود. موجودی‌های پایین، حساسیت بازار به هرگونه اختلال عرضه را افزایش داده و انگیزه خریدهای احتیاطی را تقویت کرده است. از سوی دیگر، تنش‌های تجاری، محدودیت‌های صادراتی و نوسانات ارزی، فضای عدم قطعیت را تشدید کرده و بر هزینه‌های تولید و تجارت آلومینیوم اثرگذار بوده‌اند.

پیامدهای صنعتی و اقتصادی رشد قیمت آلومینیوم

افزایش قیمت آلومینیوم، به ‌طور مستقیم هزینه‌های تولید را برای صنایع پایین‌دستی از جمله خودروسازی، هوافضا و بسته‌بندی افزایش داده است. این موضوع می‌تواند حاشیه سود شرکت‌ها را تحت فشار قرار داده و بخشی از این افزایش هزینه، در نهایت به مصرف‌کنندگان نهایی منتقل شود. در نتیجه، احتمال رشد قیمت خودروها، لوازم الکترونیکی و محصولات بسته‌بندی‌شده در مقیاس جهانی وجود دارد.

در مقابل، سرمایه‌گذاران و فعالان بازارهای کالایی، شرایط کنونی را بستری برای افزایش نوسان و فرصت‌های معاملاتی می‌دانند. همچنین کشورهایی که به واردات آلومینیوم وابسته‌اند، با فشار بیشتر بر تراز تجاری مواجه شده و این در حالی است که صادرکنندگان بزرگ به ‌ویژه چین، از قدرت قیمت‌گذاری بیشتری در بازار جهانی برخوردار خواهند شد.

چشم‌انداز بازار آلومینیوم

در کوتاه‌مدت، بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند شرایط فشرده بازار آلومینیوم تا ماه‌های ابتدایی ۲۰۲۶ ادامه یابد. در صورت تداوم اختلالات عرضه یا تشدید محدودیت‌های انرژی، احتمال تثبیت قیمت‌ها در سطوح بالاتر از ۳ هزار دلار یا حتی رشد بیشتر نیز وجود دارد. در افق بلندمدت، راه‌اندازی واحدهای ذوب جدید در کشورهایی مانند اندونزی می‌تواند بخشی از کمبود عرضه را جبران کند؛ اما حقیقت امر این است که توسعه ظرفیت‌های جدید فرآیندی زمان‌بر بوده و اثرگذاری آن فوری نخواهد بود.

برخی برآوردها حاکی از آن است که قیمت‌ها ممکن است در نیمه دوم ۲۰۲۶ اندکی تعدیل شوند؛ اما سطح بالای بی ثباتی بازارهای جهانی همچنان به عنوان مانعی مهم بر سر راه کاهش احتمالی رشد قیمت همچنان پابرجاست. سیاست‌های تجاری، هزینه انرژی و روند رشد صنایع جهانی، عوامل تعیین‌کننده مسیر بازار آلومینیوم در ادامه سال خواهند بود.

در مجموع، عبور قیمت آلومینیوم از مرز ۳ هزار دلار در هر تن، برآیند همزمان محدودیت عرضه و تقاضای قدرتمند جهانی است؛ شرایطی که نشان می‌دهد تطبیق سمت عرضه با نیازهای جدید صنعتی، به محور اصلی تحولات بازار آلومینیوم در سال ۲۰۲۶ و پس از آن تبدیل خواهد شد.