بازار؛ گروه صنعت: تحولات اخیر در صادرات نفت ونزوئلا پس از حمله آمریکا، تنها بازار انرژی را تحت فشار قرار نمیدهد، بلکه صنایع انرژیبر همچون فولاد، آلومینیوم و مس نیز با موجی از تغییرات مواجه شدهاند. اگر این موضوع منجر به افزایش قیمت نفت شود به طور قطع هزینههای تولید بیشتر میشود و نوسان تقاضا ایجاد می کند که سه محور اصلی اثرگذاری این بحران بر بازار جهانی فلزات و معادن محسوب میشوند. ونزوئلا با وجود در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان، سهم محدودی در صادرات فعلی دارد، اما هرگونه اختلال در جریان صادرات آن میتواند پیامدهای گستردهای بر تامین انرژی صنایع بزرگ داشته باشد. درواقع حمله آمریکا و محدودیتهای احتمالی در عرضه نفت این کشور، ریسک ژئوپولیتیک انرژی را افزایش داده و بهطور مستقیم صنایع انرژیبر از جمله فولاد، آلومینیوم، مس و سیمان را تحت تأثیر قرار میدهد.
تولید فلزات اساسی وابستگی شدیدی به انرژی دارد و کاهش عرضه نفت سنگین ونزوئلا یا افزایش هزینههای ناشی از ریسک ژئوپولیتیک، روند حاشیه سود تولیدکنندگان فلزات را کاهش و قیمت تمامشده محصولات معدنی و فلزی را در بازارهای جهانی افزایش میدهد. در صورت کاهش صادرات ونزوئلا، پالایشگاهها و صنایع وابسته به نفت سنگین به سمت منابع جایگزین در کانادا یا خاورمیانه حرکت خواهند کرد. این تغییر مسیر هزینه حملونقل و بیمه را افزایش داده و سرمایهگذاری در پروژههای معدنی و فلزی را با ریسک بیشتری همراه میسازد. در مقابل، اگر آمریکا بتواند صادرات ونزوئلا را بازسازی کند، عرضه پایدار نفت سنگین میتواند هزینه انرژی صنایع فلزی را کاهش دهد.
افزایش هزینه انرژی در کوتاهمدت، میتواند قیمت فولاد و آلومینیوم را بین پنج تا ده درصد بالا ببرد. در سناریوی جنگ طولانی، ترکیب گرانی انرژی و کاهش تقاضا موجب نوسان شدید قیمتها خواهد شدابتدا جهش ناشی از افزایش هزینهها و سپس افت ناشی از کاهش تقاضا رخ میدهد که در این حالت صادرکنندگانی مانند فولاد مبارکه و چادرملو گلگهر بیشترین آسیب را خواهند دید
همچنین در سناریو نخست صنایع مصرفکننده مانند خودروسازی و ساختمان وابسته به فلزات هستند و با فشار هزینه مواجه میشوند. در سناریوی جنگ طولانی، قیمت فلزات اساسی به دلیل کاهش تقاضا و افزایش هزینه تولید دچار نوسان شدید خواهد شد، اما در صورت بازگشت ظرفیت صادراتی ونزوئلا، ثبات نسبی انرژی میتواند تقاضا برای فلزات را تقویت کند. چین بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا در صورت اختلال صادرات با افزایش هزینه انرژی در صنایع فلزی خود روبهرو خواهد شد که میتواند قیمت جهانی فولاد و آلومینیوم را بالا ببرد. در مقابل، بازگشت ظرفیت صادراتی ونزوئلا و ورود سرمایه خارجی هزینه انرژی در چین و سایر بازارهای نوظهور را کاهش داده و مسیر رشد صنایع فلزی را هموارتر میکند.
بازار فلزات تقریبا با ثبات است
در حال حاضر بازار تقریبا با ثبات است و تغییرات قیمتی در بازار جهانی فلزات و معادن به جز مس چندان نیست، از این رو هرگونه اختلال تامین انرژی، بهویژه پس از حمله آمریکا، به سرعت خود را در قیمت و بازار فلزات و معادن آشکار خواهد کرد. نخستین اثر مستقیم این وضعیت افزایش هزینههای ساخت و ساز و ماشین آلات است که به بالا رفتن قیمت تمامشده تولیدات سایر محصولات منجر میشود. در کوتاهمدت، چنین فشاری میتواند قیمت فولاد و آلومینیوم را بین پنج تا ده درصد افزایش دهد، زیرا تولیدکنندگان برای جبران هزینههای انرژی ناچار به تعدیل قیمتها خواهند بود.
قیمت مس و آلومینیوم در بازارهای جهانی چقدر تغییر میکند؟
سناریوی جنگ طولانی و کاهش پایدار صادرات ونزوئلا، نهتنها هزینه تولید فلزات را بالا میبرد، بلکه تقاضای جهانی برای فلزات نیز کاهش مییابد. در چنین شرایطی صادرکنندگان بزرگ ایران مانند فولاد مبارکه، گلگهر و چادرملو با بیشترین زیان مواجه خواهند شد. به طور کلی ترکیب دو عامل گرانی انرژی و کمبود تقاضا موجب نوسان شدید قیمتها خواهد شد، بهگونهای که ممکن است قیمت مس و آلومینیوم در بازارهای جهانی ابتدا جهش کند و سپس با افت تقاضا کاهش یابد. این رفتوبرگشت قیمتی فضای سرمایهگذاری در بخش معادن را بیثبات کرده و ریسک تصمیمگیری را افزایش میدهد.
در مقابل، اگر صادرات نفت ونزوئلا بازسازی و مدیریت شود، عرضه پایدار نفت سنگین موجب کاهش هزینه انرژی خواهد شد. این کاهش هزینه میتواند فشار قیمتی بر صنایع فلزی را کم کند و حتی در میانمدت باعث افت نسبی قیمتها شود. در چنین شرایطی، بازار جهانی فلزات به سمت ثبات حرکت کرده و قیمتها در محدودهای متعادلتر تثبیت خواهند شد که میتواند به اعتماد سرمایهگذاران و رونق دوباره بخش معادن منجر شود.
از منظر منطقهای، چین بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا بیشترین حساسیت را به تغییرات صادراتی دارد. اختلال در عرضه، هزینه انرژی صنایع فلزی چین را بالا برده و قیمت فولاد و آلومینیوم در بازارهای جهانی را افزایش میدهد. این مسأله میتواند منجر به کاهش تقاضای چین برای محصولات معدنی و حلقه های میانی زنجیره فولاد شود. به همین دلیل شرکتهای ایرانی که صادرات محصولات زنجیره معدن تا فولاد به چین دارند تحت تاثیر قرار می گیرد. اما در صورتی که چین از منابع دیگری انرژی مورد نظر خود را دریافت کند، هزینه انرژی صنایع چین تغییر چندانی نخواهد داشت به همین دلیل با توجه به وضعیت کنونی که تقاضا برای فلزات چندان بالا نیست میتواند به افت قیمت جهانی فلزات و افزایش رقابتپذیری این کشور در بازارهای بینالمللی منجر شود. این تغییر مسیر نهتنها بر چین، بلکه بر سایر بازارهای نوظهور نیز اثرگذار خواهد بود و میتواند موازنه جدیدی در تجارت جهانی فلزات ایجاد کند.
بنابراین میتوان گفت که در کوتاهمدت افزایش پنج تا ده درصدی قیمت فلزات اساسی به دلیل رشد هزینه انرژی محتمل است. در میانمدت و در صورت تداوم جنگ طولانی، بازار با نوسان شدید قیمتها مواجه خواهد شد؛ ابتدا جهش ناشی از افزایش هزینهها و سپس افت ناشی از کاهش تقاضا رخ می دهد. همچنین در بلندمدت، بازسازی صادرات ونزوئلا میتواند فشار هزینه را کاهش دهد و قیمتها را به سمت ثبات و حتی افت نسبی هدایت کند. این تغییرات نشان میدهد که بازار جهانی فلزات و معادن بیش از هر زمان دیگری به تحولات ژئوپولیتیک نفت وابسته است و مسیر آینده قیمتها به سناریوی صادرات ونزوئلا گره خورده است.
